This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. OK
16 Shares 1 Comment

Uygulama İzni Nedir? Hangi İzin Ne Anlama Gelir? Tehlikeli İzinler?

 Google Play üzerinden indirmek istediğiniz tüm uygulamalar için atılması gereken ilk adım uygulama yüklemesi öncesinde görüntülenen ekranda yer alan izinleri onaylamak oluyor. Çoğu zaman okumadan geçtiğimiz uygulama izinleri aslında ne anlama geliyorlar? Verdiğimiz izinlerin bizler için oluşturdukları tehlikeler nelerdir? Bu uygulama izinlerinin detayları nelerdir?

 Yukarıdaki soruları ve benzerlerini cevaplayabilmek adına bu yazımızda sizlere Google Play üzerindeki indirmelerde en çok kullanılan izin tiplerinden öne çıkanları açıklamaya çalışacağım.


Öncelikle uygulama izinlerini sadece yükleme öncesinde değil sonrasında da görüntüleyebileceğinizi hatırlatmak isterim. Akıllı telefonunuz ya da tabletinize indirmiş olduğunuz uygulamalara verilen izinleri görüntülemek için: Ayarlar -> Uygulamalar -> (uygulamanın adı) -> İzinler sıralamasını kullanabilirsiniz.
Şimdi sırasıyla öne çıkan uygulama izinlerini ve ne anlama geldiklerini açıklayalım:

 

Telefon Çağrıları


Cihazınızdan arama yapılmasına olanak sağlayan bir izin tipi olan ‘telefon çağrıları’ izni sayesinde Google Talk ya da Skype gibi uygulamalar Android cihazınız ile görüşme yapılması olanağına kavuşurlar. Kötü amaçlı uygulamalar siz farkında olmadan istenmeyen numaraları arayarak sizleri mağdur edebilirler. Bu anlamda bu izni gerektiren uygulamaların seçici olarak yüklenmesinde fayda var.

 

Mesajlarınız - SMS mesajlar


Uygulamalara cihazınız üzerinden sms gönderme ve alma hakkı tanır. Bu izin kapsamındaki işlemler doğrudan olabileceği gibi siz farkında olmadan da gerçekleştirilebilir. Aynen telefon çağrıları izninde olduğu gibi kötü amaçlı uygulamalar size istenmeyen mesajların yol açtığı kabarık fatura külfeti getirebilirler.

 

Depolama – USB belleğinin içeriğini değiştir veya sil


Bu izne sahip olan uygulamalar cihazınızda yer alan tüm belleği kullanabilir, düzenleyebilir ve hatta silebilirler. Uygulamaların çoğu sadece uygulamanın kendisiyle ilgili olan işlemleri yerine getirmek için bu izne ihtiyaç duyarlar fakat kötü amaçlı uygulamaların internet üzerinden belleğinizde yer alan fotoğrafları istem dışı fotoğrafları online platformlara yükleme riskleri vardır.
Android 1.5’dan önceki çok eski sürümlerde bu özellik tüm uygulamalara otomatik olarak tanınmaktaydı. Bu yüzden Android 1.5 ve öncesi sürümleri kullananların çok daha dikkatli olması gerekiyor.

 

Çağrı günlüğüne yaz, çağrı günlüğünü oku


Bu izne sahip olmak isteyen uygulamalar aslında tamamen sizin işinizi kolaylaştırmak için sizinle konuşmak isteyen uygulamalardır. SMS, sosyal medya ve adres defteri uygulamalarının hemen hepsinin erişmek istediği bu izin üzerinde en hassasiyetle durulması gerekenlerin başında geliyor. Yıllarca süren bir emek ile oluşturduğunuz kontak listesini kaybetmeyi kimse istemez.


Web geçmişi okuması


Daha önceden ziyaret etmiş olduğunuz web sayfalarının geçmişi bilgisini kullanmak isteyen yedekleme üniteleri ile alternatif web tarayıcıları bu izne sahip olmak isterler.

 

Yükleme öncesinde Google Play Store üzerinde ilgili uygulamanın izinleri gösterilir

Hassas giriş bilgilerini oku


Bu izin gerçekten çok önemli. Bu izin ile bir uygulamanın başka bir uygulamadan data okumasına olanak tanıyorsunuz. Bu noktada söz konusu ilişki içerisinde yer alan diğer uygulamanın sizin için çok kritik bilgileri içermesi ihtimalinin varlığı bu iznin üzerinde dikkatli durulması gerekliliğinin altını çiziyor.

 

Telefonun durumunu ve kimliğini oku


İki ucu keskin bir kılıç olarak nitelendirilebilecek bir izin…Android uygulamalarının bazıları doğaları gereği telefonunuzun görüşmelerine müdahele etme hakkında sahip olmaya ihtiyaç duyarlar. Bazıları da devre dışı kalmak için bir telefon aramasına ihtiyaç duyarlar. Fakat bunun ötesinde bazı uygulama geliştiricileri kullanıcılar tarafından uygulamalarının kötü amaçl istismar edilmesini önlemek amacıyla kullanıcıların cihazlarının IME ve de IMSI numaralarına sahip olmak isterler. Bir çok uygulama geliştiricisi bunu özellikle kopya uygulamaların yaygınlaşma tehlikesine karşı uygulamalarına eklerler ki bir istismar tespit edildiğinde ilgili kullanıcılara dava açabilsinler. Android 1.5 ve öncesi sürümlerde bu izin otomatik olarak verilir.

 

Kesin (GPS) konum


Özellikle navigasyon uygulamaları tarafından ihtiyaç duyulan bulunduğunuz konumun bilgisini GPS üzerinden paylaşmaya yarayan izin tipidir.


Yaklaşık (ağ tabanlı) konum



Yukarıda anlatılan izinle aynı amacı taşıyan fakat yerinizi GPS kadar net bir şekilde belirtemeyen izin türüdür.


Tam ağ erişimi


Çok dikkatli olunması gereken başka bir izin daha…İsminden de kolayca çıkarılabileceği gibi ilgili uygulamaya internete tam erişim hakkı tanıyan bu uygulama izni yüzünden kötü amaçlı bir uygulamanın sizin bilgilerinizi istemeden internete yükleme tehlikesi ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Diğer izin kombinasyonları ile beraber ortaya çıkan kötü sonuçların daha da yayılmasıyla zararın daha da artması söz konusu olabilir.
Ağ bağlantılarını görüntüle, internetten veri al, kablosuz ağları görüntüle
Bu izin ile ilgili uygulamaya bağlantınız hakkında bilgi alma hakkı tanır. Tehlikesiz bir izindir.


 

Hesap ekle veya kaldır, hesap oluştur ve şifre ayarla


En iyi örnek olarak Facebook Uygulamasını verebileceğimiz bu izin kapsamında başlıkta yer alan işlemler vardır. Facebook ve benzeri sosyal ağlar için normal sayılabilecek bu izin eğer bir oyun tarafından istenecek olursa ihtiyatlı olmakta fayda olacaktır. Kontak listelerinizin ve hesaplarınızın kontrol hakkını veren bu izni verdiğiniz uygulamalara çok dikkat edin.


Telefonun uykuya geçmesini önle


Video oynatıcıları ya da imo gibi arama, chat ve sms uygulamaları akıllı telefon ya da tabletlerin ekranlarının uygulamanın çalışması esnasında kapanmaması için özel kodlara sahiptirler ve bu bağlamda da siz kullanıcıların bu kodların aktivasyonu için vereceğiniz izne gerek duyarlar.


Titreşimi yönet


Tamamiyle risksiz, sadece Android cihazınızın titreşim özelliklerinin kontrolüne olanak sağlayan bir izin tipidir.

 

Sonuç


Herhangi bir uygulamayı indirmeden önce mutlaka ilgili uygulamanın gerektirdiği izinleri gözden geçirin. Herhangi bir konuda şüphe duymanız durumunda mutlaka uygulamanın indirme ve yükleme işlelerini askıya alarak ilgili uygulama hakkında Google Play Store ya da web üzerinde yer alan yorumları okuyun ve ona göre pozisyon alın. Eğer Google Play üzerindeki yorumlar ve de sıralamalar da sizi tatmin etmezse daha güvenilir alternatiflere yönelmenin daha iyi fikir olduğuna emin olun.

 

(Fotoğraflar: Volkan Emre / AndroidPIT, Giriş fotosu: angieconscious / pixelio.de)
 

1 Comment

Yeni yorum yaz:

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. More info

Got it!