This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. OK

Android cihazlar denince akıllara uçsuz bucaksız sonu gelmeyen hikayeler geliyor; sonuçta büyük bir dünya. Hal böyle olunca bu dünyanın parçası olan kimi Android kullanıcıları telefonlarını kurcalamadan edemiyor! Bu insanlar sayesinde telefonumuzun hiç bilmediğimiz özelliklerini açıp, kapatabiliyor, içeriğini değiştirerek tamamen bize özgü cihazlara çevirebiliyoruz. Bize bu telefonumuzu kişiselleştirme yolunu açan ilk adım telefonu root etme. Fakat bu konulara yeni olan kişiler için root konusu baş döndürücü ve karmaşık gelebiliyor. Sık sorulan soru-cevaplardan derlediğimiz bu yazı size root konusu hakkında temel bilgileri umarız verir!

android for beginners TR
 © AndroidPIT

Root etmek nedir?

Bir akıllı telefonu root etmek (root İngilizce’de “Kök”) telefonun köklerine inmek anlamına geliyor. Dolayısıyla buradaki yazılımı düzenleyerek telefonunuzu istediğiniz gibi şekillendirebiliyorsunuz. Bu işlem sayesinde cihazınızdaki her veriye sıkıntı olmadan erişip, cihazda bulunan herşeyi olduğu gibi yedekleyebiliyorsunuz. Ayrıca cihazınızın temelindeki yazılımı istediğiniz şekilde değiştirip farklı Android arayüzleri (ROM’lar vasıtasıyla) yükleyebiliyorsunuz.

Peki rootlama işlemi nasıl yapılıyor?

Temel olarak cihazı root etmek demek, onun çekirdek yazılımını (kernel) değiştirmek anlamına geliyor. Tabii ki her cihazını root eden baştan aşağı komple yeni bir çekirdek yazmıyor! Piyasada hazır olarak çok emek harcanarak hazırlanmış çekirdek yazılımları bulunuyor ve bu yazılımlar sayesinde telefonumuzun potansiyelinde bulunan fakat  üretici yazılımı yüzünden kullanamadığımız bir yığın özellik kullanılabilir hale geliyor.

Peki, custom ROM nedir?

Custom ROM’u Türkçeye çevirmek biraz zor. Kısaca özelleştirilmiş ROM (Read-only memory,  sadece okunabilir bellek) diyelim.  ROM, Android tabanlı bir sistem anlamına geliyor. Firmalar cihazlarına farklı kullanışlılık özellikleri katmak için kendi sistemlerini geliştiriyorlar bunlara da Custom ROM deniyor. Bu terimi örnekle açıklamak daha kolay olacaktır; TouchWiz Samsung’un özelleştirilmiş ROM’u iken, HTC’nin kullandığı ROM’un  ismi Sense. Diğer firmalarında kendine has ROM’larının farklı isimleri var. Tabi sadece firmalar değil piyasadaki özel geliştiriciler tarafından geliştirilmiş ROM’lar (Sistemler) de bulunuyor. Örneğin en meşhur olanlardan bir tanesi CyanogenMod, saf Android tabanlı bir özelleştirilmiş ROM (custom ROM)

Eğer daha derin bir tanım isterseniz, custom ROM telefonunuzun içinde bulunan bir bellek (ROM) ve bu bellekte birbiriyle ortaklaşa çalışan yazılımların birleşiminden oluşuyor.

android training
/ © Engadget.com

Herşey tamam ama eğer telefonumu root edersem hala Android mi kullanıyor olacağım?

Tabiki de! Bütün kişiselleştirilmiş yazılımlar (custom ROM’lar) Android tabanlı. Custom ROM’ları kıyafetler gibi düşünün. Renkleri farklı, kumaşları farklı, kullanım amaçları farklı. Ama hepsinin kapladığı bedenler aynı!

Ama telefonumu root edersem resmi güncellemeleri almaya devam edecek miyim?

Kısmen evet kısmen hayır. Rootlanmış cihazınız OTA güncellemelerini alamaz. (OTA= Over the air- hava yolu ile) Bunun anlamı telefonunuzu root ettikten sonra bir güncelleme yayınlandığında ayarlar menüsüne girip bu güncellemeyi otomatik olarak kablosuz ağdan yüklemeyeceğiniz. Fakat cihazınızı bilgisayarınıza bağlayarak güncellemeleri el ile yükleyebilirsiniz.

İyi hoş da, telefonumu root etmemin ne gibi faydaları var?

Yukarıda belirttiğimiz gibi telefon üzerinde tam kontrole sahip olacaksınız. İstediğiniz Custom ROM’u yükleyebilir, normalde telefonunuzun silmenize izin vermediği programları silebilirsiniz (basit bir örnek, Twitter kullanmıyorsunuz ve silmek istiyorsunuz. Orjinal ROM'larda Twitter’ı silmeniz mümkün değil. Sadece uygulamayı pasifleştirip bir kenarda kendi halinde kalmasını sağlayabiliyorsunuz. Fakat telefonunuzu root ederseniz Twitter’ı (tabi dilerseniz) silebilirsiniz!). Ayrıca bunlara ek olarak telefonunuzun tam bir yedeğini-her şeyi!- kolayca alabilirsiniz. Aklımıza şu an gelmeyen daha bir sürü faydasını görebilirsiniz!

Peki.. Cihazıma Custom ROM yüklemezsem ne olur?

Hiçbir şey! Telefonunuzun orjinal ROM’unu kullanmak da seçenekleriniz arasında.

Hmm... Herşey tamam ama custom recovery neydi?

Custom recovery’nin direkt Türkçe çevirisi kişiselleştirilmiş kurtarma. Her telefonumuzu çalıştırdığımızda kurtarma modu da otomatik başlatılır. Bu mod sayesinde telefonunuzun bakım ve onarım işlemlerini yapabilirsiniz. Telefonunuzu root ettiğiniz zaman, otomatik olarak kişiselleştirilmiş kurtarma da yüklenir ki bu kişiselleştirilmiş kurtarma (custom recovery) yazılımı sayesinde telefonunuzun tam bir yedeğini alabilir ve kişiseleştirilmiş ROM(custom ROM) yükleyebilirsiniz.

Anlamlı... Sıradaki soru: “flashing” ne anlama geliyor?

İngilizcedeki flashing ya da türkilizcesi flaşlama kısaca yüklemek anlamına geliyor. Yani İngilizcede “to flash a ROM” ya da “ROM flaşlama” kısaca ROM yükleme anlamına geliyor.

Telefon operatörlerinden alınan akıllı telefonlar da root edilebiliyor mu?

Akıllı telefonunuzun model ismi kernel ismiyle aynı ise, evet. Kimi operatörler telefon üreticilerine kendilerine has versiyonlar ürettiriyorlar. (Daha çok Amerika’da) Fakat çok önemli bir nokta olduğu için her durumda dikkat etmekte fayda var. Genellikle, operatörlerin ROM’una sahip cihazları da root etmek mümkün oluyor. Şunu da belirtmek gerekir ki root işlemi telefonunuzun garantisini bozuyor.

slide to unlock
Keşke her şey bu kadar basit olsa! / © wired

Bütün bunlar biraz tehlikeli gibi. Telefonu bozma ihtimalim var mı?

Maalesef evet. Eğer root işlemi sırasında işlemi durdurursanız ya da yanlış kernel seçerseniz bu mümkün. Fakat eğer yönlendirmeleri dikkatlice takip edip uyarıları anlayıp, dikkate alırsanız herhangi bir aksaklık çıkmayacaktır. Onlarca telefonu root edip hiç bir sorunla karşılaşmayabilirsiniz.

Tamam bu biraz rahatlatıcıydı! Root etmek için bilgisayara ihtiyacım var mı?

Çoğu durumda evet. Bilgisayarınızdan belli başlı bazı programları kullanmanız gerekebilir (Samsung için Odin, Sony için Flashtool gibi)

root galaxy s 9000 teaser
© qdl/AndroidPIT

Peki artık bütün bunları öğrendiğime göre rootlama rehberlerini nereden bulabilirim?

Bu tip rehberleri internet dünyasında hemen hemen her yerde bulabilirsiniz. Eğer az çok İngilizce bilginiz varsa bilgi çeşitliliği iyice artıyor. Youtube’da bile çeşitli kalitelerde rootlama rehberleri bulunuyor. Sitemizin forumunda da kimi cihazlarla ilgili bilgi bulabilirsiniz.

Ya fikrimi değiştirirsem? Root işlemini geri almanın bir yolu var mı?

Telefonu root’dan kurtarmanın en kolay yolu üreticinin orjinal ROM’unu tekrardan yüklemek olacaktır. Bunun anlamı üreticinin kendi orjinal yazılımını yüklemelisiniz. Fakat bu size yanlış bi izlenim vermesin, root’u geri alma işlemi oldukça zor olabilir. Root’un çeşidine bağlı olarak, Triangle Away gibi uygulamaları yükleyip, telefonunuzun içerisinde bulunan onu rootladığınıza dair bütün ipuçlarını silmeniz gerekebilir. Fakat bu arkadaşlar, tamamen başka bi hikaye! :)

26 comments

Yeni yorum yaz:
  • Merhaba telefon hafizasindaki resim dosyasini sildim internette yazdifina gore bunu rootla geri getirmek mümkün peki aranizd hic deneyen varmi yada nasil geri getirilicegini bilen varmi

  • Merhabalar; Telefonum Note 3 olup, Bilgisayar gibi düşünecek olursak, her donanım bir driver var ve sistem yüklendiğinde driver yüklemesi yapman gerekiyor. bu mantıktan bakılırsa root yaptıktan sonra Kalem özelliğini kullanama durumundan endişeleniyorum. root yapmak ismemin iki sebebi var. 1.si orijinal rom, telefonun donanımını çok fazla kullanıyor. Windows bile bu kadar kaynak kullanmıyor çalışırken. ve hiç işime yaramayacak bir çok gereksiz program var. 2.si ise linuks tabanlı olduğu telefon ihtiyaçlarımın dışında ayrıca bilgisayarın imkanlarına ulaşmak istiyorum. bana bu konuda deneyimini paylaşmanıza ihtiyacım var.

  • saolun.

  • bende root atmak istiyorum ama nasıl yapacam bilmiyorum. cihaz samsung s4 telefon united arab Emirates'e kayitli bunun bi sakincasi olurmu acaba ?

  • Helal olsun kardeşim çok yararlı

  • Root yüklemek garantiyi bozar mı
    Benim için önemli olan o

  • Ben yeni root yaptim ve mutluyum birazda endiseli:))))

  • Sony xperia z rootlamayı bilen kimse yokmu acil

  • Ya ben widgetten uygulama sildim ve twitteri geri yüklemek istediğimde hata kodu veriyor (hata kodu -24)

  • Arkadaşlar benim telefonum galaxy s4 mini telefonu rootlamak istiyorum bozulursa diye endişeleniyorum biri telefonuma uygun bir root anlatim gonderebilirmi ? Lütfen

  • merhaba benim general mobile discovery im var. telefonun içerisinde bulunan sistem güncelleme programını kullandım. bununla telefondaki özelliklerin kullanımı daha da kolaylaştıracaktı cihazın bazı özelliklerinde iyileştirme yapıldığı yazıyordu. bende telefonun içerisinde mevcut bir program olduğunu düşünerek bu güncellemeyi yaptım. daha sonra gmail (google play ) hesabıma hiçbir şekilde giriş yapamadım. sunucu ile güvenilir bir bağlantı kurulamıyor hatası verdi. format atmama ve internette bu problemle karşılaşan çoğu insanın önerdiklerini yapmama rağmen çözüme ulaşamadım. root ile düzeltilebilir mi ? yardımlarınızı rica edeceğim.

  • Codegen qbix v87b nasıl rootlanır lütfen yardım

  • Uğur bey yazı için çok teşekkürler , benim gibi cahiller için güzel bi başlangıç yazısı olmuş.benim merak ettiğim bi kaç şey var.örneğin bi note 2 kullanıcısıyım , telefonum fransız ülke kodlu..tabi tam olarak rom yüklemeyi bilmiyorum artık onu diğer yazınızda öğrenirim.fakat diyelim ki türkiye için çıkmış olan samsung orjinal romunu yükledim bu durumda da güncelleme alabilr miyim ? veya kendi ülke koduma uygun romu indirip kurdum türkçe dil desteğini nasıl sağlarım ? (Ayrıca rootlama rom yükleme gibi anlatımlarınızı acil şekilde bekliyorum =)

    • Selam Şahin. Öncelikle Samsung telefonlarla ilgili fazla deneyimim olmadığını belirteyim. Fakat bildiğim kadarıyla orjinal ülke ROM'ları yüklediğin taktirde herhangi bi sıkıntı olmadan Kies üzerinden güncellemeleri (Hangi ülkenin ROM'u yüklüyse o ülkeye gelen güncellemeleri) alırsın. Fakat Kies programı gerçekten garip! Bi kişide sorunsuz işleyen işlem başkasında arıza çıkarabiliyor. Bu sebeple orjinal de olsa farklı ülkelerin ROM'unu yükleyip, Kies'deki problemler yüzünden güncellemeleri alamayan kullanıcılar oluyor. (Genellikle bu problem Kies tamamen kaldırılıp yeniden yüklenerek çözülebiliyor) Dil desteği ise çok büyük bi problem değil zira kimi uygulamalar vasıtasıyla neredeyse bütün dünya dillerini sistem dili olarak ayarlayabilirsin. (Örneğin MoreLocale 2 linki: http://www.androidpit.com.tr/tr/android/piyasa/uygulamalar/uygulamalar/jp.co.c_lis.ccl.morelocale/MoreLocale-2 )

  •   14
    Deniz Arslan
    • Admin
    18.Kas.2013 Link to comment

    Herkese merhaba,
    Root konusunda daha fazla bilgi istemekte haklısınız. Piyasanın tüm popüler telefonları için adım adım rootlama rehberi hazırlayıp AndroidPIT'te yayınlayacağız zaman içinde. Ayrıca forum bölümümüzde de bu konudaki sorularınızı sorabilirsiniz. Bu konuların uzmanı olan Uğur Özbay arkadaşımız gerek root, gerekse de diğer teknik konularda yazılarına devam edecek.

  • Arkadaşlar eğer az çok İngilizceniz varsa Google'a How to root "model adı(mesela Galaxy S4)" yazıp aratın. Rootlamak gerçekten çok basit bir işlem. Ayrıca XDA-Developers Forumundan kendi telefonunuzun bölümünü bulup gidebilir ve oradaki rom, kernel, tweak(telefonu hızlandırmak için yazılan kodlar) indirebilirsiniz. Telefonunuzun aslında sandığınızdan çok daha güçlü ve hızlı olduğunu göreceksiniz.

  • htc EVO 3d

  • xperia s - ltf root nasıl yapılır

  • Fırat 17.Kas.2013 Link to comment

    Galaxy S4 kullaniyorum

  • ibrahim 17.Kas.2013 Link to comment

    samsung kies ne peki? lütfen soruma yanıt verermisiniz

Show all comments

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website. More info

Got it!